ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΑΛΑΜΟΥ
Ιστορικές πληροφορίες μας λένε ότι ο Κάλαμος κατοικήθηκε γύρω στα τέλη του 14ου αιώνα. Οι πρώτες οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στο νησί, ήταν από την Ιθάκη, την Ήπειρο και την Αιτωλ/νία.
Οι κύριες ασχολίες των πρώτων κατοίκων του Καλάμου ήταν η αλιεία, η καλιέργεια της γης κυρίως στα ανατολικά του νησιού και η βοσκή αιγοπροβάτων…
Την εποχή της Τουρκοκρατίας ο Κάλαμος στάθηκε άσυλο για 60.000 Έλληνες. Τη φυγή αυτή περιέγραψε ο Α. Βαλαωρίτης με τους στίχους του: “ Διωγμένοι από τον Κάλαμο, με την ψυχή στο στόμα, χιλιάδες γυναικόπαιδα δεν βρίσκουν χούφτα χώμα, να μείνουν ακυνήγητα ……. κι ο χάρος δεκατίζει”.
Αρχές Μαρτίου του 1810 ήρθε στον Κάλαμο ο Κολοκοτρώνης που πολέμησε και έδιωξε τους Γάλλους όπου είχαν την κατοχή του νησιού και την 21η Απριλίου 1810 υψώθηκε στο νησί η Αγγλική σημαία..
Δυστυχώς ο Κάλαμος δεν ήταν δυνατό να θρέψει τόσες χιλιάδες ψυχές και έτσι οι πρόσφυγες της επανάστασης άρχισαν να κόβουν την πυκνή βλάστηση του νησιού και να κατασκευάζουν ασβεστοκάμινα.Απομεινάρια μερικών υπάρχουν ακόμα και σήμερα….
Γρήγορα ο Κάλαμος γυμνώθηκε τελείως εκτός απ’ τ' ανατολικά του, όπου εκεί διατηρήθηκε ένα μικρό δάσος, πραγματικά το στολίδι του νησιού…
‘Όπως όλα τα νησιά του Ιονίου Πελάγους έτσι και ο Κάλαμος υπαγόταν στη Βενετική διοίκηση .Εφ’ όσον μάλιστα κατοικήθηκε και άρχισε να καλιεργείται,πλήρωνε μεγάλους φόρους,πρώτα στη Βενετική διοίκηση και μετά την απόφαση της 9ης Ιουλίου 1705, στην κομητεία Δελαδέτσιμα…
Οι κάτοικοι του νησιού υποχρεώθηκαν να πληρώνουν το 1/10 των προϊόντων τους στην οικογ. Δελαδέτσιμα ως το 1721.Με θέσπισμα που εκδόθηκε και επικυρώθηκε από την γερουσία την 16η Αυγούστου 1721 αποφασίστηκε να επιστραφούν όλοι οι κρατούμενοι φόροι.
Εκτός από την καλιέργεια της γης, η Βενετική κυβέρνηση υποχρέωνε τους Καλαμισάνους να φυτεύουν και διάφορα ήμερα δέντρα, όπως πορτοκαλιές, λεμονιές αμυγδαλιές και προπάντων ελιές.
Τον Οκτώβριο του 1786 απαγορεύτηκε στους κατοίκους του νησιού, από τον διοικητή Λευκάδος να δίνουν καταφύγιο σε ληστές και εξόριστους, όμως αυτοί διαμαρτυρήθηκαν και δικαιώθηκαν από το διοικητήριο της Ιθάκης.
Στον Κάλαμο υπάρχουν τρία μικρά χωριά. Το “Κεφάλι” που είναι πια ακατοίκητο, το “Κάστρο” και η “Επισκοπή”.Πρωτεύουσα του Καλάμου, είναι ο “Κάλαμος” του οποίου οι περισσότεροι κάτοικοι, επιδίδονται στην Ναυτιλία.
Οικογένειες Καλαμισάνων,ζουν σήμερα σ’ όλη την Ελλάδα, αλλά και σε πολλά σημεία του πλανήτη. Στον Κάλαμο υπάρχουν πάνω από 9 εκκλησίες με μεγαλύτερο το ναό της Αγίας Τριάδος.